Gra w szachy a rozwój logicznego myślenia

Ostatnie badania w tym rozdziale, dotyczące mierzenia poziomu logicznego myślenia i kreatywności intelektualnej, są jednocześnie próbą obrony postawionej hipotezy mówiącej, że umiejętność gry w szachy bardzo pozytywnie wpływa na rozwój logicznego myślenia.
Podobnie jak w poprzednich pomiarach empirycznych, testy przeprowadziłem na tej samej próbie badawczej, odpowiednio po trzy na pomiar każdej ze wspomnianych umiejętności. Uzyskane wyniki ilustrują tabele nr 7 i 8.
Tabela 7. Wyniki z testów mierzących poziom logicznego myślenia
kategorie
wyników
dzieci objęte programem „Nauki gry w szachy”
dzieci nie objęte programem „Nauki gry w szachy”
Test I
Test II
Test III
Test I
Test II
Test III
N
%
N
%
N
%
N
%
N
%
N
%
wysoki /16-20 pkt./
7
70
10
100
7
70
13
37
22
63
16
46
średni /10-15 pkt./
3
30
3
30
10
29
6
17
12
34
niski /poniżej 10 pkt./
12
34
7
20
7
20
Razem
10
100
10
100
10
100
35
100
35
100
35
100

Analizując dane z tabeli 7 dochodzę do wniosku, iż umiejętność gry w szachy w bardzo dużym stopniu ma wpływ na procesy logicznego rozumowania. W każdym z trzech przeprowadzonych testów dzieci mające kontakt z królewską grą uzyskały dużo wyższy procent wyników wysokich niż ich koledzy i koleżanki (I test – o 33%; II test – o 37%; III test – o 24%). Co znamienne, nikt z grona szachistów nie znalazł się w najniższej kategorii punktowej.


Tabela 8. Wyniki z testów mierzących poziom kreatywności intelektualnej
kategorie
wyników
dzieci    objęte     programem
„Nauki gry w szachy”
dzieci nie objęte programem „Nauki gry w szachy”
Test I
Test II
Test III
Test I
Test II
Test III
N
%
N
%
N
%
N
%
N
%
N
%
wysoki /15 i więcej słów/
4
40
5
50
2
20
9
26
16
46
4
11
średni /9-14 słów/
3
30
3
30
7
70
21
60
15
43
15
43
niski /poniżej
9 słów/
3
30
2
20
1
10
5
14
4
11
16
46
razem
10
100
10
100
10
100
35
100
35
100
35
100

Ciekawie przedstawia się natomiast pomiar kreatywności intelektualnej. Otóż jeżeli chodzi o wyniki wysokie, to przewaga szachistów nad pozostałymi uczniami jest wyraźnie mniejsza niż w przypadku logicznego myślenia (I test – o 20%; II test – o 4 %; III test – o 9 %). Prawdziwą rewolucję obserwujemy za to na poziomie wyników niskich. O ile w trzecim teście aktywni szachowo zachowują bezpieczną przewagę 36%, o tyle testy nr 1 i 2 kończą się ich porażką (I test – o 16 %; II test – o 9 %). Wnioski? Mierzenie poziomu kreatywności intelektualnej polegało na podaniu słów kojarzących się bezpośrednio z wyrazem podanym w teście. Zatem wymagana była wyobraźnia i pewien rodzaj abstrakcji. Najwyraźniej gra w szachy nie różnicuje tych umiejętności w stopniu tak mocnym, jak w przypadku konkretnego, logicznego rozumowania.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *